سیاق و سبک (های) زندگی انسان بنیادی مادی و غیرمادی دارد. جامعه شناسی با ابزار تحلیلی فرهنگ، هر دو جزء مادی و غیرمادی آن را مطالعه می نماید. یکی از عناصر غیرمادی مجموعه فرهنگی سبک زندگی، عنصر معرفتی است.این نوشتار با پرداختی اجمالی به ویژگی ها و نیز بنیاد معرفت شناختی سبک های زندگی سنتی، مدرن و پست مدرن، فرآیند تمدن و شهرنشینی را بررسی نموده است.در فرآیند تمدن، شیوه زیست انسان دچار تحولاتی گشته است. این تحولات به ویژه در عرصه تولید و مصرف بررسی شده و درخصوص، فرآیند مهارت باختگی انسان متمدن در زندگی روزمره و تدبیر منزل، از خود بیگانگی و نیز اسارت وی در قفس آهنین و به عبارت دیگر "جنگل جهانی" بحث شده است.جنون تولید – مصرف مدرنیسم و مصرف زدگی و جعل در شرایط پست مدرن از جمله مواردی است که به عنوان رهاوردهای تخریبی آن دو فلسفه و جریان (مدرن و پست مدرن) طرح و نقد شده است.

یکی از مهم ترین موضوعاتی که در اکثر آثار اخلاقی، حکمی و ادبی گذشته ی ما بدان پرداخته شده، بحث حکمت عملی یا به طور عام اخلاق و ملکات انسانی است. از دیرباز شاعران و نویسندگان، مسئولیت حساس ترسیم چهره ی زیبای فضایل اخلاقی و نیز تصویر زشتی رذایل اخلاقی را برای نشان دادن مرز بین ارزش ها و ضد ارزش ها، بر عهده داشته اند. یکی از آثار حماسی زبان فارسی که در اواخر سده ی پنجم سروده شده، بهمن نامه، اثر حکیم ایرانشاه ابن ابوالخیر می باشد که به موضوع زندگی بهمن پسر اسفندیار و نبردهای او با خاندان رستم پرداخته است. حکیم ایرانشاه توانسته است آموزه های دینی، اخلاقی، اجتماعی، آموزه های تدبیر منزل و سیاست مدن را به گونه ای شیوا در سراسر این اثر بازتاب دهد؛ نوشتار حاضر جنبه های مختلف تدبیر منزل در منظومه ی بهمن نامه را بررسی کرده است. یافته ها نشانگر این است که ایرانشاه ابن ابوالخیر، علاوه بر آشنایی با آثار حکمی ایران باستان، آشنایی کامل به اعتقادات و معارف اسلامی داشته و آن را به طرز زیبا در این اثر، به رشته ی نظم کشیده است.

گذشتگان ما به موضوع ادبیات تعلیمی، بویژه اخلاق اهمیت خاصی می دادند، علمی که موضوع اصلی و کلان آن، نیکی و بدی یِا خیر و شرّ است و به رفتارهای افراد در مقابل هم می پردازد. هدفِ غایی علم اخلاق، هدایت انسان ها به سمت نیکی و زیبایی هاست و قصد دارد آنها را برای اصلاح رفتارهای فردی و اجتماعی، راهنمایی و آماده کند، که این موضوع در متون نظم و نثرِ ادبِ فارسی هم کاملاً جلوه گراست. ازجمله دانشمندانی که به این امر توجه ویژه داشته و دو کتاب هم با این موضوع به نام های «اخلاق ناصری» و «اخلاق محتشمی» تألیف کرده است، «خواجه نصیرالدین توسی» است. قرن ها پس از نگارش این کتاب محقّقان دیگری نیز ترغیب شدند تا با تأثیرپذیری و طبق شیوه ی او به خلقِ آثار جدیدی بپردازند. یکی از این آثار که در زمینه ی «تدبیر منزل» نگاشته شده است، کتاب «اخلاقِ جلالی» نوشته ی «جلال الدین دوانی» از علما و حکمای قرن نهم قمری است که در واقع بازنویسی رساله ی خواجه نصیر است و عمده ی تغییرات ایجاد شده در آن، پُررنگ شدنِ صبغه ی دینی نسبت به نگاه فلسفیِ خواجه نصیر، تغییر سبک نگارش کتاب و ساده تر شدن آن، تلخیصِ کتاب، اضافه کردنِ آیات و احادیث و اشعار و امثال عربی و. . .، است. هدف این مقاله، بررسی بحث «تدبیرمنزل» در این دو کتاب است.

پژوهش حاضر با هدف بررسی جایگاه تدبیر منزل در میراث اخلاق فلسفی انجام شد. بدین منظور کلیه آثار مکتوب در این موضوع به روش توصیفی-اسنادی بررسی شد و به این مسیله که در میراث اخلاق فلسفی متاثر از متون فلسفه اسلامی، به مسایل اخلاقی حوزه خانواده چقدر توجه شده و این حوزه اخلاق فلسفی با چه کاستی هایی مواجه است، پاسخ داده شد. از این رو، با پیگیری سیر تاریخی اخلاق خانواده در متون کهن اخلاقی و میراث اخلاق اسلامی تا دوره معاصر، به بررسی ماهیت، گستره موضوعات و روش های عملی سازی، تصویری از اخلاق خانواده در نگاه فلسفی ارایه شد. نتایج بررسی ها نشان داد که مسیله اخلاق خانواده فقط ذیل بحث تدبیر منزل که ماهیت فلسفی دارد، بیان شده است و برخی از عالمان اخلاقی با اقتباس از آثار فلسفی ارسطو و دیگر آثار همسو، دیدگاه های اخلاقی حوزه خانواده را به شکل ممزوج با مباحث اخلاق فلسفی در برخی متون اخلاقی همچون فصول منتزعه، تهذیب الاخلاق و اخلاق جلالی منعکس کرده اند. همچنین نتایج بررسی ها نشان داد که از اواخر سده دهم هجری تاکنون حتی چنین رویکرد اقتباسی نسبت به حوزه خانواده در منابع اخلاقی و فلسفی وجود ندارد و رویکرد فلسفی که تا پایان سده ده ارایه شده است نیز نوآوری ویژه ای ندارد.

از رویکردهای مهم در مطالعات مربوط به ادبیات در دهه اخیر، رویکرد تطبیقی و مقایسه ای است. این رویکرد بیانگر این است که متون مختلف از دیرباز با یکدیگر تعامل داشته و تحت تأثیر آثار پیشینیان قرار گرفته و منوط به خلاقیت ذهن نویسنده است. تعلیم و تربیت، در قالب یک رشته از علوم بشری از یک پشتوانه نیرومند عقلی-فکری برخوردار است. ادبیات فارسی نیز در قالب آثار، اعم نثر و نظم به این حوزه عنایت و توجه داشته است، بدین صورت، شاخه ای از ادبیات را ادبیات تعلیمی دانسته اند. ادبیات تعلیمی متون زیادی همچون کلیله و دمنه، آفرین نامه، قابوس نامه، اخلاق ناصری، مرزبان-نامه و سایر متون را در خود گنجانده است. دو گنج از این خزانه مذکور، قابوس نامه و اخلاق ناصری به عنوان اندرزنامه های ماندگار به شمار می آید. مضامین و ساختار مشابه در اثر اخلاقی-تعلیمی عنصرالمعالی و اثر تربیتی خواجه نصیرالدین طوسی زمینه را برای این سنجش فراهم گردانده است. حاصل این جستار این است که دو اثر هم سبک، قابوس نامه نسبت به اخلاق ناصری با مشاهده شباهت های محتوایی اثری جهانشمول تر می باشد.

مقدمه: توانبخشی ریوی بخش مهم درمان بیماران مبتلا به بیماری انسدادی مزمن ریه با هدف رسیدن به استقلال و حفظ حداکثر عملکرد فرد می باشد؛ زیرا این بیماری سبب بروز عوارضی همچون خستگی و به دنبال آن، کاهش فعالیت روزمره زندگی می شود.هدف: تعیین تاثیر توانبخشی ریوی مبتنی بر منزل بر فعالیت روزمره زندگی مبتلایان به بیماری انسدادی مزمن ریه.روش: این مطالعه تجربی از نوع پیش آزمون - پس آزمون دوگروهی روی 36 بیمار مبتلا به COPD بستری در بخش های داخلی بیمارستان دکتر مسیح دانشوری تهران سال 1389 به روش بلوک بندی تصادفی در دو گروه مداخله و شاهد انجام شد. برای هر یک از شرکت کنندگان گروه مداخله، 3 جلسه آموزشی یک ساعته به صورت فردی و چهره به چهره با محتوای آموزش نظری و عملی (آموزش تمرینات ورزشی شامل پیاده روی، تنفس لب غنچه ای و تمرین آن) انجام گرفت و به مدت 7 هفته پس از ترخیص در منزل ادامه داشت. ابزار پژوهش شاخص استاندارد بارتل (Barthel Index) بود. تحلیل داده ها توسط نرم افزار SPSS نسخه 11.5 با استفاده از آزمون های تی مستقل و زوجی، مجذورکای و آنالیز کوواریانس صورت گرفت.یافته ها: میانگین سنی شرکت کنندگان 63.5±11.5 سال و 58.3 درصد مرد بودند. میانگین نمره فعالیت روزمره زندگی قبل از مداخله 87.2±7.5 و گروه شاهد 80.5±16.1 بود (p=0.12). پس از مداخله، میانگین نمره فعالیت روزمره زندگی در گروه مداخله 95.5±4.5 و گروه شاهد 80.8±11.6 بود (p<0.001).نتیجه گیری: اجرای برنامه توانبخشی ریوی مبتنی بر منزل می تواند گامی موثر به منظور ارتقای فعالیت روزمره زندگی و به حداکثر رساندن استقلال بیماران مبتلا به COPD باشد و برای کاهش عوارض در این بیماران استفاده شود.

لطفا برای مشاهده چکیده به متن کامل (PDF) مراجعه فرمایید.

در جامعه شهری خانواده عبارت است از زن و شوهر و فرزندان، هرکدام از اعضای خانواده در مقابل دیگری وظایف و مسیولیت هایی دارند که انجام آنها باعث دوام و استمرار این نهاد می شود. در جامعه دوره قاجار، زنان شهری نسبت به زنان روستایی محدودیت های اجتماعی بیشتری داشتند، لیکن از نیمه های این دوره، مطالب فراوانی درباره ضرورت تغییر جایگاه زن به مثابه کانون نهاد خانواده مطرح شد. برای این منظور مفهومی جدید از تدبیر منزل ارایه گردید که طبق آن، مدیریت خانواده برعهده زن بود. در همین راستا تعاریف نوینی از مفاهیم مادری و همسری شکل گرفت که نقش مهمی در تحولات آتی حقوق بانوان برعهده داشت. مقاله حاضر با روشی توصیفی-تحلیلی و با استناد به برخی مطبوعات دوره مشروطه به بعد، تلاش می کند عوامل این تحول را مورد بحث قرار دهد. پرسش اصلی مقاله این است که چه عوامل محیطی در ارایه تعریفی نوین از خانواده اثر داشت و مفهوم تدبیر منزل چه معنی جدیدی یافت؟ فرضیه مقاله حاضر این است که عرف و عادت بود که مانع از حضور جدی زنان در عرصه های مدنی می شد، با ارایه تعاریف نوین از وظایف نهاد خانواده و ارایه مفهومی جدید از تدبیر منزل، این عرف و عادت تا حدی به حاشیه رانده شد.

هدف: فلج مغزی یکی از شایع ترین علل ناتوانی جسمی در دوران کودکی است که منجر به مشکلات متعددی در فرد شده، سطح استقلال و مشارکت در انجام فعالیت های روزمره زندگی را کاهش می دهد. هدف این مطالعه بررسی تاثیر برنامه منزل کاردرمانی بر میزان عملکرد در فعالیت های روزمره زندگی در کودکان فلج مغزی 5 تا 12 ساله است.روش بررسی: در این کارآزمایی بالینی، 48 کودک در دسترس به صورت تصادفی در دو گروه مداخله و شاهد تقسیم شدند. تمرینات متداول کاردرمانی طی 4 ماه برای هر دو گروه انجام شد. گروه مداخله علاوه بر آن از آموزش برنامه منزل به صورت کارگاه و جزوات آموزشی به همراه پیگیری تلفنی استفاده کردند. به منظور ارزیابی فعالیت های روزمره از آزمون مقیاس سنجش فعالیت ها در کودکان (ASK) و به منظور تجزیه و تحلیل از آزمون های t مستقل، کای اسکوئر، تست دقیق فیشر و آنالیز کوواریانس استفاده شد.یافته ها: اختلاف معنادار در فعالیت های روزمره زندگی در دو گروه دیده شد (P=0.001). در تمامی خرده مقیاس های فعالیت های روزمره زندگی - جز خرده آزمون بازی کردن - تفاوت معنادار مشاهده شد (P<0.05).نتیجه گیری: برنامه منزل کاردرمانی، باعث افزایش میزان فعالیت های روزمره زندگی در کودکان فلج مغزی می شود و می تواند در کنار برنامه های متداول کاردرمانی سودمند واقع شود.